ฤดูกาล ‘ข้าวใหม่’ ช่วงเวลาสะท้อนสายใยระหว่างท้องนา ชีวิต และจิตวิญญาณ

ตั้งแต่มนุษยชาติเริ่มเพาะปลูกเป็นหลักเป็นแหล่งเมื่อราว 12,000 ปีก่อน ชีวิตของมนุษย์ก็ผูกสัมพันธ์กับการทำเกษตรอย่างแนบแน่นเรื่อยมา ยิ่งเมื่อวิถีการปลูกข้าวก่อกำเกิดขึ้น มันก็ผันให้ชีวิตเราทั้งหลายกลายเป็นสัตว์สังคมอย่างเต็มรูปแบบ ด้วยท้องนานั้นเป็นจุดตั้งต้นของชุมชน หมู่บ้าน ที่บ่มเพาะให้เกิดระเบียบกติกาทางสังคม ต่อยอดกลายเป็นวัฒนธรรมอันละเอียดลึกซึ้งที่หลอมรวมให้เราอยู่ร่วมกันอย่างราบรื่นมานับพันปี เรียกว่าผืนนาเป็นเหมือนห้องเรียนทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติก็คงไม่ผิด ยิ่งเมื่อพิจารณาลงลึกไปในวัฒนธรรมของแต่ละดินแดน ก็จะพบแก่นแกนอันสะท้อนความสำคัญของนาและข้าวคล้ายคลึงกัน โดยเฉพาะในฝั่งเอเชียที่ข้าวเป็นพืชพรรณที่มีความสำคัญเป็นลำดับต้นๆ ในการดำรงชีพ ท้องนาจึงไม่ใช่เพียงพื้นที่การผลิต ทว่าเป็นพื้นที่ที่มีมิติของจิตวิญญาณแฝงเร้งอยู่ด้วยเช่นเดียวกัน.ความผูกผันในระดับจิตวิญญาณนั้นปรากฏชัดผ่านความเคารพท้องนาและธรรมชาติที่คนในยุคสังคมเกษตรกรรมยึดถือ อาทิ ความเชื่อเรื่องอำนาจเหนือธรรมชาติที่สถิตอยู่ตามท้องนาป่าเขา มีชื่อเรียกแตกต่างกันตามแต่ละพื้นที่ คำหนึ่งที่คนไทยคุ้นเคยกันดีคือ ‘ขวัญ’ ซึ่งชาวจีนกวางตุ้งมีคำพ้องเสียงว่า ‘หวั่น’ อันหมายถึงจิตวิญญาณที่สถิตอยู่กับนานาสรรพสิ่ง หากขวัญหนีหายจากไป สิ่งมีชีวิตนั้นก็อาจบุบสลายจนถึงแก่ความตายในที่สุด ขวัญจึงเป็นที่มาของระบบความเชื่อและเรื่องเล่าที่เกี่ยวโยงกับความเคารพศรัทธาธรรมชาติของชาวเอเชียมานาน โดยเฉพาะในสังคมเกษตรกรรมที่มี ‘ข้าว’ เป็นปัจจัยหลักในการดำรงชีวิต จึงมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับขวัญข้าวแพร่หลายกระจายอยู่ในหลากพื้นที่ อาทิ ไทยมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับย่าขวัญข้าวและแม่โพสพ ซึ่งอินโดนีเซียเรียก เทวีศรี มาเลเซียเรียก ซามันกัท ญี่ปุ่นเรียก อินาริ และเหล่านี้เองที่สะท้อนถึงสายสัมพันธ์อันลึกซึ้งระหว่างมนุษย์และท้องนาที่เรามีร่วมกัน.มากไปกว่านั้น ฤดูกาลเก็บเกี่ยวยังเป็นช่วงเวลาที่ทุกวัฒนธรรมให้ความสำคัญอย่างมีนัยยะสำคัญ ด้วยเป็นช่วงเวลาแห่งความยินดีเมื่อพืชพรรณที่ลงแรงเพาะปลูกมานานหลายเดือนนั้นผลิดอกออกผลให้ชื่นใจ ในทุกๆ สังคมจึงมักมีเทศกาลที่เก็บเกี่ยว (harvesting festival) เทศกาลข้าวใหม่ หรือผลผลิตใหม่ (new corps festival) ด้วยกันทั้งสิ้น อย่างในอเมริกาเองปัจจุบันก็ยังคงไว้ซึ่งเทศกาล Thanks […]

Seedwebs

February 7, 2022

📣“กลุ่มปันอาหารปันชีวิต” วิกฤตโควิด 19 เราจะไม่ทิ้งกัน #ชวนปันน้ำใจ ‘ปันอาหาร ปันชีวิต’ ช่วยคนจนเมืองไม่ให้อดตาย ยามวิกฤตโควิด-19 อีกครั้ง📣

เราคือกลุ่มอาสาสมัคร จากโครงการสวนผักคนเมือง มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน(ประเทศไทย) และมูลนิธิสุขภาพไทย เพื่อปฏิบัติภารกิจช่วยชีวิตคนจนเมืองให้เข้าถึงอาหารที่ปลอดภัย ผ่านการขอรับบริจาคอาหาร และเงินทุน สำหรับเชื่อมโยงอาหารปลอดภัยจากเกษตรกรรายย่อยสู่ผู้บริโภคกลุ่มเปราะบาง โดยจะนำเงินบริจาคมาใช้ซื้อผลผลิตจากเกษตรกรรายย่อย และส่งมอบอาหารเหล่านี้ให้กับคนจนเมือง นับตั้งแต่การระบาดระลอกแรก…ระลอก 2 มาจนถึง ระลอก 3 เป็นเงินกว่า 2,900,000 บาท

Seedwebs

June 14, 2021

📣📣LIVE สวนผักคนเมืองเสวนา ‘อาหารบำบัดโรค พลังชีวิตเยียวยาสุขภาพ’ วันอาทิตย์ที่ 9 พฤษภาคมนี้ เวลา 13.00 – 15.00 น. ที่ เพจ สวนผักคนเมือง : ปลูกเมือง ปลูกชีวิต📣📣

ตลอดช่วงเดือนเมษายนที่ผ่านมา สวนผักคนเมือง,City Farm Market, ปันอยู่ปันกิน, และตลาดฟาร์มฝันปันสุข พวกเราต่างเตรียมงานด้วยความมุ่งมั่นและตั้งใจ ที่จะเปิดพื้นที่เรียนรู้การกินอยู่มีความหมาย การเชิญชวนผู้บริโภคมาร่วมสนับสนุนวิถีการกินอยู่เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในพลังของการขับเคลื่อนโลกที่ดีกว่า

Seedwebs

May 2, 2021

ปฎิบัติการฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจฐานรากชุมชนที่มีความเปราะบางด้านอาหารในเมืองด้วยเกษตรในเมือง เริ่มต้นขึ้นแล้ว………….

เมื่อวันเสาร์ที่ 10 เมษายน 2564 ณ สวนผักคนเมือง มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน(ประเทศไทย) ได้จัดกิจกรรมปฐมนิเทศสมาชิกโครงการส่งเสริมเกษตรในเมืองฯ เพื่อฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจฐานราก จำนวน 30 โครงการ ซึ่งกระจายอยู่ในพื้นที่ กรุงเทพมหานคร ปทุมธานี นนทบุรี สมุทรปราการ สมุทรสาคร และชลบุรี ภายใต้การสนับสนุนของสำนักสร้างสรรค์โอกาส สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมเสริมสุขภาพ (สสส.)

Seedwebs

April 11, 2021

โครงการสวนผักคนเมือง ประกาศผลการคัดเลือกข้อเสนอโครงการส่งเสริมเกษตรในเมืองฯเพื่อฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจฐานราก ของกลุ่มชุมชนที่มีความเปราะบางด้านอาหารในพื้นที่เมือง จำนวน 30 โครงการ

โดยมีวัตถุประสงค์ สนับสนุนการสร้างพื้นที่เกษตรกรรมในเมืองให้เป็นแหล่งผลิตอาหารของชุมชน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถการพึ่งตนเองด้านอาหาร ลดค่าใช้จ่ายด้านอาหาร ให้กับกลุ่มคน/ชุมชนที่มีความเปราะบางด้านอาหาร จากวิกฤตการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19

Seedwebs

March 26, 2021

โครงการสวนผักคนเมือง เปิดรับสมัครเข้าร่วมโครงการสวนผักคนเมืองขับเคลื่อนเกษตรกรรมยั่งยืนในเมืองเพื่อวิถีสุขภาวะและระบบอาหารยั่งยืน

โครงการสวนผักคนเมือง มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน(ประเทศไทย) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมเสริมสุขภาพ (สสส.) ภายใต้สำนักสร้างเสริมวิถีชีวิตสุขภาวะ ขอเชิญร้านอาหาร ห้างสรรพสินค้า โรงแรม สถานที่ออกกำลังกาย สถานที่ท่องเที่ยว และสวนสาธารณะที่สนใจการสร้างพื้นที่เกษตรในเมือง ส่งใบสมัครโครงการมาร่วมสร้างพื้นที่สีเขียว(กินได้) ให้เป็นแหล่งผลิตอาหาร เชื่อมโยงสู่ครัว และส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะในกลุ่มคนเมืองด้วยเกษตรในเมือง  จำนวน 7  พื้นที่

Seedwebs

March 24, 2021

โครงการสวนผักคนเมือง เปิดรับข้อเสนอโครงการส่งเสริมเกษตรในเมืองฯเพื่อฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจฐานรากของกลุ่มชุมชนที่มีความเปราะบางด้านอาหารในพื้นที่เมือง

โครงการสวนผักคนเมือง มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน(ประเทศไทย) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมเสริมสุขภาพ (สสส.) ภายใต้สำนักสร้างสรรค์โอกาส ขอเชิญกลุ่มบุคคล ชุมชน โรงงาน หรือองค์กรที่ดูแลกลุ่มคนที่มีความเปราะบาง อาทิ กลุ่มคนจนเมือง กลุ่มคนรายได้น้อย คนตกงาน เครือข่ายแรงงานข้ามชาติ ชุมชนผู้ลี้ภัย ที่ได้รับผลกระทบด้านเศรษฐกิจ รายได้ อาชีพ และการเข้าถึงอาหาร จากวิกฤตการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ส่งข้อเสนอโครงการย่อย เพื่อร่วมสร้างความมั่นคงทางอาหาร ฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจฐานรากของกลุ่มชุมชนที่มีความเปราะบางด้านอาหารด้วยเกษตรในเมือง จำนวน 30 โครงการ

Seedwebs

March 3, 2021

City Farm Market ประจำเดือนพฤศจิกายน 2563 ในเทศกาลสวนผักคนเมือง ครั้งที่ 6

ครบรอบ 10 ปี สวนผักคนเมือง พิเศษสุด ๆ กับ City Farm Market ในเทศกาลสวนผักคนเมือง มีกิจกรรมต่าง ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็น บรรยายพิเศษ “ขบวนการความมั่นคงทางอาหารของสิงคโปร์” เสวนา “เมือง Movement ก้าวข้ามวิกฤตด้วยระบบอาหารยั่งยืน” เสวนา “นโยบาย Move on ไม่ทิ้งความมั่นคงทางอาหารไว้ข้างหลัง” เสวนา “คุณค่าที่แท้จริงของเกษตรในเมือง กลับไปสู่ความสมดุล” และยังมี Workshop เกษตรในเมือง การพึ่งตนเองด้านอาหาร และการพึ่งตนเองด้านอื่นๆ ในเมือง มากกว่า 10 หลักสูตร By ศูนย์เรียนรู้เกษตรในเมือง สมาชิกและเครือข่ายสวนผักคนเมือง ลานกิจกรรมเด็กและครอบครัว By สวนผักหฤหรรษ์ปันยิ้ม และGreen Living For Kids ลานกิจกรรมสวนผักบำบัด By สวนผักบำบัดศรีราชา แปลงสาธิต และนิทรรศการเกษตรในเมือง ที่รวบรวมเรื่องราว ประสบการณ์ […]

Seedwebs

November 17, 2020

เทศกาลสวนผักคนเมือง ครั้งที่ 6 : City Farm Festival #6 “เมือง Move on ไม่ทิ้งความมั่นคงทางอาหารไว้ข้างหลัง”

. ช่วงเวลา 1 ทศวรรษที่ผ่านมา โครงการสวนผักคนเมือง ภายใต้การดำเนินงานของมูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน(ประเทศไทย) ร่วมกับ มูลนิธิศูนย์สื่อเพื่อการพัฒนา และศูนย์เรียนรู้เกษตรในเมือง ด้วยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) ด้วยตระหนักถึงปัญหาของคนเมืองในด้านอาหาร ทั้งเรื่องความปลอดภัยและความมั่นคงทางอาหาร รวมถึงปัญหาด้านสุขภาพ สังคมและสิ่งแวดล้อมของเมือง เราจึงมุ่งยกระดับการพึ่งตนเองด้านอาหารของคนเมือง และผนวกเรื่องการปลูกผักแบบไม่ใช้สารเคมีและการพึ่งตนเองด้านอื่นๆ ให้อยู่ในวิถีชีวิตของคนเมือง พร้อมทั้งมุ่งยกระดับความคิด สร้างความตระหนักถึงบทบาทของเกษตรในเมืองในฐานะที่มีส่วนช่วยพัฒนาระบบอาหารและวิถีชีวิตทางเลือกที่เกื้อกูลธรรมชาติ สร้างสังคมการอยู่ร่วมกันทั้งในเมือง ระหว่างคนเมืองกับชนบทและทรัพยากรธรรมชาติ “เมื่อเริ่มปลูกผัก คนเมืองได้สัมผัสพื้นดิน  คุณค่า ที่มาของอาหาร และเรียนรู้สิ่งแวดล้อมรอบตัว รวมถึงความรักในธรรมชาติ เชื่อมระหว่างคนเมืองกับชนบทได้ ทำให้คนเข้าใจ เข้าถึง วิถีเกษตรกรรมธรรมชาติ มากกว่าการปลูกผัก คือ การปลูกเมือง และปลูกชีวิต คนเมืองรู้ว่า พวกเขาผลิตอาหารได้ สร้างพื้นที่อาหารได้  และเชื่อมโยงคนหลายกลุ่มเข้าด้วยกัน เพื่อเปลี่ยนแปลงเมือง และเดินหน้าต่อไปเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารของเมืองให้เกิดขึ้นได้” วิกฤตที่เกิดขึ้นในช่วงเวลา 10 ปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็น วิกฤตน้ำท่วม 2554 , ฝุ่น PM 2.5  และการระบาดของโรคโควิด-19  ล้วนแต่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางอาหารของเมือง คุณภาพชีวิตของผู้คนที่อาศัยอยู่ในเมือง ความท้าทายนี้จะยังคงเป็นปัญหาที่ไม่มีคำตอบและไม่มีทางออก […]

Seedwebs

November 8, 2020

แปลง . ปลูก . ปัน สวนผักคนเมือง สนับสนุนการเข้าถึงอาหารด้วยการสร้างพื้นที่อาหาร

ทำไมการสนับสนุนสวนผักชุมชนจึงมีความจำเป็นมากกว่าที่เคยเป็นมาก่อน การปลูกผักในบ้าน สร้างแหล่งอาหารในเมือง หรือการทำเกษตรในเมือง มีความสำคัญต่อเมืองเป็นอย่างมากทั้งในภาวะปกติ

Seedwebs

April 28, 2020
1 2